Kỹ năng học tập

Cách làm kiểu bài

KỂ CHUYỆN TƯỞNG TƯỢNG

DỰA VÀO Ý CỦA ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

 

Lê Thị Ngọc Ánh                                      

GV.THCS Bảo Hiệu – Yên Thủy – Hòa Bình (Trích Văn học và tuổi trẻ)

Trong văn tự sự, kiểu bài kể chuyện tưởng tượng là kiểu bài thể hiện rõ nhất khả năng sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú của người viết. Vì thế, học sinh rất thích viết kiểu bài này. Song trong thực tế các em còn gặp nhiều khó khăn, vì chưa xác định được định hướng khi làm bài. Kể chuyện tưởng tượng có rất nhiều dạng: tưởng tượng dựa vào tác phẩm văn học; tưởng tượng những chuyện sẽ xảy ra hoặc có thể xảy ra trong tương lai; tưởng tượng những chuyện viễn tưởng, giả tưởng; tưởng tượng chuyện phiêu lưu, khám phá…

Muốn làm tốt một bài văn kể chuyện tưởng tượng thì câu chuyện được kể cần đảm bảo các yêu cầu của bài văn tự sự nói chung. Bên cạnh đó, nên chú ý đến một số đặc điểm riêng của kiểu bài. Chẳng hạn như về tính chất, “biên độ” mở của tưởng tượng. Các em có thể tự do tưởng tượng, sáng tạo song cần phải  chú ý đến mục đích và thông điệp gửi gắm trong câu chuyện đang kể. Các yếu tố tưởng tượng trong câu chuyện cần phải hợp lí, có độ tin cậy, mới thuyết phục được người đọc… Viết văn kể chuyện tưởng tượng, cũng cần sử dụng triệt để nghệ thuật nhân hóa, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng phong cách nói cường điệu, phóng đại… để tạo nên “chất vị”  riêng của kiểu bài…

Đối với dạng bài kể chuyện tưởng tượng dựa vào ý của đoạn thơ, bài thơ các em có thể tham khảo phần hướng dẫn làm bài sau:

  • Đọc kĩ đoạn thơ, bài thơ để xác định nội dung ý nghĩa của đoạn thơ, bài thơ đó.
  • Xác định nhân vật chính , nhân vật phụ; tình huống, sự việc chính có trong đoạn thơ, bài thơ.
  • Lựa chọn sự việc, chi tiết, hình ảnh nào sẽ lấy trong đoạn thơ, bài thơ và dự kiến sẽ thêm thắt chi tiết, hình ảnh phụ nào cho vào bài viết để xây dựng thành câu chuyện hấp dẫn (cần tôn trọng nhân vật, sự việc, nội dung cơ bản của đoạn thơ, bài thơ song không nên quá phụ thuộc máy móc vào tác phẩm thơ mả bài viết sẽ sa vào diễn xuôi thơ hoặc liệt kê các sự việc một các cứng nhắc, đơn điệu).
  • Từ những sự việc đã lựa chọn, người viết định hình sẽ bắt đầu câu chuyện từ đâu? Những gì sẽ xảy ra và kết thúc như thế nào? Sau đó, sắp xếp thành một cốt truyện hợp lí mà vẫn tạo được những cao trào, điểm thắt nút…giúp cho câu chuyện bất ngờ thú vị (có thể sử dụng cách kể không theo trình tự thời gian; xây dựng chi tiết hay, độc đáo, ấn tượng từ những sự việc bình thường sẵn có trong tác phẩm thơ, những chi tiết có tính móc nối logic, bất ngờ).
  • Lựa chọn cách mở bài và kết bài tương ứng với nhau. Có thể lấy ý mở của tác phẩm thơ làm mở bài, lấy ý kết của tác phẩm làm kết bài. Đó được coi là các mở trực tiếp. Nhưng cũng có thể mở bài theo cách gián tiếp bằng cách tự mình nghĩ ra phần dẫn dắt giới thiệu nhân vật, sự việc sau đó bắt nhịp vào sự việc, chi tiết trong tác phẩm thơ làm thành phần thân bài.
  • Hoàn cảnh bài viết, chọn lọc từ ngữ, câu văn sao cho câu chuyện được kể hay và hấp dẫn để người đọc cũng được nhập cuộc tham gia phiêu lưu cùng nhân vật, sống cùng với thế giới tưởng tượng trong câu chuyện.

                              Giọt sương kiều diễm


Có giọt sương kiều diễm

Tính đỏng đảnh, kiêu kì

Chẳng coi ai ra gì

Luôn nghĩ mình đẹp nhất.

 

Sương bảo chị Cỏ Mật

“Đấy, chị cứ nghĩ xem

Không có tôi đậu lên

Chị làm sao lấp lánh?”

 

Sương còn bảo chị Nấm

“Nếu tôi không đánh đu

Vành nón chị rất thô

Chứ làm sao duyên dáng?”

 

…Khoe mãi không biết chán

Cây cỏ nghe nhàm tai

Cho đến một buổi sớm

Bác Thông già lựa lời

Khuyên giọt sương:”Này cháu,

Thiên nhiên thật kì diệu

Muôn vẻ đẹp khác nhau,

Tự khen,chẳng  hay đâu

Cháu không nên như thế!”…

 

Sương chẳng hề ý tứ

Ngắt ngang lời bác Thông

“Rõ ràng,bác thấy không

Có ai đẹp như cháu?”

 

Sương vừa định nổi cáu

Thì nắng ập đến rồi

Đang khoác lác liên hồi

Đã thấy mình tan chảy.

 

Cỏ cây càng lộng lẫy

Hạt sương càng nóng ran

Có phải thấy bẽ bàng

Mà giọt sương trốn biệt?

 

Thực ra ai cũng biết

Nước đọng thành giọt sương

Đẹp,nhưng kiêu kì thế

Đáng giận mà đáng thương.

Đề bài: Dựa vào nội dung bài thơ,em hãy viết thành một câu chuyện.

BÀI LÀM

Một buổi sáng trong lành rung rinh sắc nắng, không gian ấp ủ hương đất trời thơm thảo. Có cái gì xôn xao hứng khởi,có cái gì hân hoan khoan khoái. “Phải rồi tôi là hạt ngọc của đất trời mà, có một lần tôi đã nghe được hai chị em nhà bướm nói chuyện về tôi mà tôi cứ vui âm ỉ mãi (“-Chị ơi vì sao/ Hoa hồng lại khóc? / -Không phải đâu em/ Đấy là hạt ngọc/ Người gọi là sương/ Sao đêm gửi xuống/ Tặng cô hoa hồng..).

Giọt sương tôi đây thật kiều diễm long lanh, tôi không đẹp không xinh thì làm gì được chạm tới “ngọc  thể” của chúa tể các loài hoa. Cái lóng lánh quyến rũ của tôi đã làm thi vị cho cuộc sống biết bao nhiêu. Tôi tự ngắm mình mà cũng đã thấy hài lòng viên mãn lắm rồi: đẹp hơn cả kim cương, óng ánh bạc, lấp lánh vàng, rực rỡ xanh đỏ, biêng biếc tím hồng…; lại còn biết chuyển động đẹp theo góc nhìn của người chiêm ngưỡng: như vậy tôi có hồn chứ đâu vô hồn như kim cương. Này nhé! Thiên nhiên trở nên hữu tình nên thơ cũng nhờ có giọt sương ta. Cứ đọc bài tản văn “Đà Lạt sương” của nhà văn Phong Thu sẽ thấy hết cái đẹp đáng được tôn vinh của tôi. Ngay buổi sáng nay thôi, khi bình minh tươi mới khoe màu, tôi đã nhảy nhót trên cây lá muôn hoa, tôi soi gương trong ánh hào quang chói đỏ thấy mình góp phần làm nên sắc điệu thiên nhiên.

Giọt sương tôi đang tự ngợi ca bản thân thì chị Cỏ Mật chẳng biết điều chút gì cả, giữa đám đông bao cây lá,ôm lấy vai tôi nói ra điều thân thiết lắm:

- Nàng Sương ơi! Ban mai rực rỡ, đất trời tưng bừng hoan ca, chúng mình cùng đi đến xóm cỏ nghèo chân đê rủ các bạn cùng chơi và cùng chuẩn bị công việc tối nay đi!

- Chị phải biết mình là ai chứ, chị tưởng chị xinh đẹp, chị lung linh xinh sắc lắm à mà còn muốn ra mắt mọi người, không có tôi đậu trên mi mắt chị thì chị có ra hồn gì đâu.

Vừa nói, Sương tôi vừa nguýt dài tự đắc khiến chị Cỏ Mật đuối lí chỉ biết thở dài.

Sương tôi vui sướng tung tăng hát: “Chưa có bao giờ đẹp như hôm nay…”. Quả thật tôi thấy mình vui quá đi mất bởi rất nhiều lần định nói điều này cho họ nhà Cỏ biết mà chưa có cơ hội, thành thử ra tôi cứ hào phóng ban phát sắc đẹp cho họ một cách uổng công tốn sức… Ơ mà đâu chỉ có nguyên họ nhà Cỏ nhỉ, tôi còn hào phóng làm đẹp cho biết bao loài cây, loài hoa khác nữa, nhất định từ hôm nay mình sẽ phải ra một tuyên bố về giá trị và “bản quyền” cái đẹp của mình cho muôn loài biết mà nể trọng. Đẹp đi đôi với quý với hiếm, vậy mà mình lại không biết coi trọng mình thì thiên hạ ai còn coi trọng mình nữa… Đầu óc tôi đang tập trung cho sáng kiến đầy danh giá thì vô ý vấp một cái trời giáng vào chị Nấm. Bị cắt dòng suy nghĩ tôi liền được thể “nhân bản” cái sự kiêu kì đắc ý đang ấp ủ:

- Chị Nấm, chị không biết tôi là ai sao mà không tránh lại còn vô lễ chạm vào thân thể trắng trong lộng lẫy của tôi nữa.

- Ôi em Sương à, em đi đâu mà vội vàng thế,chị cũng đang muốn đến gặp em để bàn về buổi lễ hội hóa trang tối nay ở xứ hoa cỏ nghèo chân đê nhằm gây quỹ từ thiện đây…

- Thôi đi. Chị đừng lợi dụng sắc đẹp của tôi nữa, xưa nay tôi khờ khạo ngây thơ nên toàn làm những việc vô bổ. Chị muốn làm người nổi tiếng thì làm đi đừng nhờ vả gì tôi nữa.

- Chị có nhờ vả em gì đâu, chẳng qua chúng ta cùng chung tay đoàn kết chia sẻ, cùng làm điểm tựa đắp xây cho thiên nhiên tươi đẹp thôi mà.

-Úi dào ui, sao chị khéo mồm từ khi nào thế? Chị đừng thấy bở mà đào mãi nhé, chị xem lại mình đi, thô kềnh kệch mà còn đòi biểu diễn thời trang, không có tôi đánh đu trên vành nón chị thì chị đâu có đẹp, đâu có ai xem,ai vỗ tay nữa… thật vô duyên.

- Em hiểu lầm rồi,mục đích mà chúng ta hướng tới là thiên nhiên thân thiện chứ không phải là thi ai đẹp hơn ai…

Các chị em nhà Cỏ nghe thế cũng đồng thanh:

  • Đúng rồi đấy Sương ơi, thiếu em thì buổi lễ làm sao thành công được, buổi lễ này ý nghĩa lắm đấy.

Tôi chẳng cần nghe làm gì. Chị Nấm nói là việc của chị ấy, tôi không nghe là việc của tôi… Và thế là tôi nghiễm nhiên tự cho mình là người đẹp nhất. Không một ai khuyên bảo được tôi, không một  ai buồn tranh chấp với tôi cả. Tôi cứ đắm mình trong hào quang ảo, trong sự huyễn hoặc chính mình, thật hả hê hạnh phúc… Bác Thông già ở gần đó, nghe thấy câu chuyện của tôi, bác liền gọi tôi lại nhẹ nhàng nói:

- Cháu à, trong thế giới thiên nhiên kì diệu này mỗi vật, mỗi loài đều mang những vẻ đẹp khác nhau. Sống đoàn kết yêu thương nhau, cùng làm điểm tựa nâng đỡ nhau thì cái đẹp mới tỏa sáng. Không thể so sánh ai hơn ai… Mọi sự so sánh đều là khập khiễng, vả lại cái đẹp lặng lẽ tỏa hương, lặng lẽ dâng đời đó mới là cái đẹp chân chính.

- Bác không thấy cháu rõ ràng là đẹp nhất sao, hay mắt bác kém quá rồi đấy.

- Mắt bác có kém nhưng bác biết nhìn bằng lí trí và trái tim. Cháu có thấy hạnh phúc khi không được mọi người yêu quý không?

Ôi! Thật là lắm chuyện. Tôi phải tìm cách rút nhanh thôi.

  • Cháu chào bác, cháu đang có cuộc hẹn ạ.

Chẳng ngoái lại nhìn tôi cũng biết cái đầu lắc lắc, cái miệng chẹp chẹp ngao ngán của bác… Kệ! “Ta là người đẹp nhất trần gian, ta là người đẹp nhất… là lá la, là lá la… Sao trời lại sinh ra mình duyên dáng thế này?”. Mỗi bước đi, tôi lại nhún một cái để soi gương trong cái nắng vàng rực rỡ và thấy mình càng lộng lẫy xinh tươi khi được ánh bình minh chiếu vào. Mãi đắm mình trong niềm vui vô bờ ấy thì bỗng … Ơ kìa sao toàn thân tôi lại bủn rủn, rã rời. Nóng quá! Khó chịu quá! Cơ thể tròn trịa đầy đặn của tôi bỗng trở nên méo mó dị dạng kì quái lạ thường… Tôi…tôi…tôi đang tan chảy…

NGUYỄN MAI HOA

Lớp 6C – THCS Thị trấn –  Yên Thủy – Hòa Bình

Kỹ năng sống liên quan

VN1

“ĐẤT NƯỚC NGÀN HOA”

SÂN CHƠI KỸ NĂNG “ĐẤT NƯỚC NGÀN HOA” Sân chơi tháng 4 – một sân chơi gắn liền với sự kiện lịch sử đất nước có những gì hấp dẫn? 1/ MỪNG XUÂN THỐNG NHẤT ĐẾN VỚI...

Chi tiết >>

_mg_6216

“HUNG THẦN GAME ONLINE”

Chuyên đề: “HUNG THẦN GAME ONLINE” sáng ngày 28/11 tại trường THCS TÂN BÌNH – Quận Tân Bình. Hãy tịnh tâm, đọc câu hỏi, suy nghĩ thật kỹ và trả lời thành thật với...

Chi tiết >>

Đối tác

  • Kỹ năng sống TINH ANH VIỆT
  • Trường Tiểu Học Đống Đa
  • Khả thiên
  • Ucmas
  • IECC – UCMAS Việt Nam